Kaledonia berria : kolonoek kolono izaiten segitu nahi dute. Hau berri hau !
Botoen % 96,5arekin subiranotasunari eta independentziari ezak, garaipen argi bezain zabala lortu duela dirudi. Honela, "patu komunaren" eraikuntzan, Kanak herriak parean dituen partaideek erakutsi dute elkarrekin eraiki nahi omen duten etorkizunarekin paso egiten dutela. Ezer ez aldatzeko beren borontatea erakutsi dute, ezer ez dute ulertu, ezer ez dute ikasi. Hala ere, ia bakarra da munduan kolonizatutako herri baten partetik, Kanak herria eta bere ordezkariak harro egon daitezke deskolonizazio prozesuan indarrez edo gogoz lurraldera etorri herritarrei, "Historiaren biktimak" deiturikoei leku bat utzi zietelako, 1983tik Nainville-les-Roches-eko topaketen karietara. Errekonozimenduz, edota "eraikitzen ari den" patu komunaren izenean, Frantziako Errepublikan mantentzearen aldeko «historiaren biktima horiek» handiturik aterako ziren, Kanak herria jokoz kanpo uzten zuen kontsulta batean parte hartzea errefusatuz, elkarrekin aurrera egiten jarraitzeko besterik ez bazen ere.